Op 17 mei opende het Antwerpse Museum aan de Stroom onder grote belangstelling de deuren. Het MAS moet je gezien hebben, zegt de website. Maar wat is er nu juist zo goed aan? Met onze kritische bril op onderwerpen we het museum aan vijf vlijmscherpe vuurproeven.
1. De buitenkant
Al maandenlang wordt het MAS geroemd om zijn indrukwekkende vormgeving. En het moet gezegd: het gebouw ziet er echt wel imposant uit. Het heeft zijn naam niet gestolen: dankzij de gegolfde glaspartijen lijkt het museum op te rijzen uit de Schelde, als een gigantische waterzuil. Op de die zuil rusten de museumblokken. De prachtige Indische zandsteen wordt ook doorgetrokken in de inkom, waar kantoren van de belangrijkste sponsors komen. Het grijze hoofdplein vooraan heeft nog een lugubere verrassing in petto, die enkel van bovenaf te zien is.
2. De binnenkant
Ook aan de binnenkant is de stijlvolle afwerking doorgetrokken. Doorheen het gebouw zijn 3.000 medaillons in de stenen verwerkt met een kringgedicht van Tom Lanoye. De cryptische boodschap luidt: "Als waar water waakt en wat er waard was later werd bewaakt". Maar dat is maar één interpretatie, bij een kringgedicht kan elk woord een begin of einde zijn. Het gegolfde glas ziet er ook van binnenuit prachtig uit. Het valt op dat de museumzalen zelf geen ramen hebben, waardoor videoprojecties helemaal geen probleem vormen.
3. De collectie
Het gebouw mag er dan wel goed uitzien, maar zit er ook iets in? Zeker en vast. De zeven museumverdiepingen zijn volgestouwd met de collecties van het Etnografisch Museum, het Nationaal Scheepvaartmuseum en het Volkskundemuseum. Het probleem zit hem in die "volgestouwd". De etages zijn wel gegroepeerd per thema, maar het MAS slaagt er niet in om over te komen als een coherent geheel. De tijdelijke expo Meesterwerken in het MAS behandelt vooral beeldende kunst en hoort wat ons betreft thuis in het KMSKA. De kunst lijkt hier meer in dienst van het museum te staan dan andersom.
4. Originaliteit
Dat heeft soms ook z'n voordelen. Met het kijkdepot biedt het MAS een verfrissende kijk in zijn eigen werking. Waar bij vele andere musea het depot in ontoegankelijke kelders ligt ondergebracht, vind je het hier terug op de tweede verdieping. Je kunt er niet enkel de vele opgeslagen kunstwerken bekijken, je ziet er ook hoe ze verpakt, gecatalogeerd en gerestaureerd worden. Maar denk eraan: het blijft een depot. De werken worden niet van enige context voorzien en lang niet alles is goed te bekijken. De meeste stukken bevinden zich achter tralies.
5. Het panorama
Tot slot is er nog het zicht op de stad. De pr-afdeling heeft niet gelogen: het is echt zo indrukwekkend als ons wordt voorgehouden. Het panoramisch dak biedt een magnifieke uitkijk over de hele stad, maar dat is niet het enige. Doorheen het hele gebouw is het uitzicht grandioos. We voelen ons tegelijkertijd heel erg klein en heel erg groot. Ondanks zijn samengeraapte collectie is het MAS een imposante parel aan de Antwerpse skyline. Hopelijk volgt de rest van de buurt.
1 juni 2011
