Nic Balthazar over de reden achter Tot Altijd
Na het Aspergersyndroom en de gevolgen daarvan in Ben X, snijdt Nic Balthazar opnieuw een zwaar beladen thema aan. De regisseur heeft even genoeg van entertainmentfilms en kiest opnieuw over iets waar we vroeg of laat ontegensprekelijk mee te maken krijgen. "Die vreselijke constructiefout in ons bestaan: sterven."
Waarom kies je opnieuw voor zo’n zwaar thema?
Nic Balthazar: “Er zijn genoeg films gemaakt die enkel entertainend zijn. Ik vind het fijn dat je een film kan maken waarin je het gevoel hebt dat het ook ergens over gaat. Iets waar je later ook mee te maken krijgt. De film gaat over de dood, maar ook over het leven. Over die vreselijke constructiefout in ons bestaan, die we niet kunnen goedmaken: sterven.”
Je kende Mario Verstraete ook persoonlijk. Is dat de hoofdreden waarom je deze film gemaakt hebt?
Nic: “Eigenlijk was ik al bezig met een andere film. Nota bene over het begin van het leven: spermabanken. Maar toen plotseling mijn grootmoeder levensmoe werd, wilde ik een andere richting uitgaan. Mijn vrouw (Lieve Blancquart, nvdr.) maakte destijds ook een documentaire over Carl Ridders, een acteur die aan ALS leed en voor euthanasie koos."
"Al die verhalen lieten me niet los. Je eigen dood organiseren, hoe doe je dat? En hoe hard is dat voor mensen rondom jou? Ik heb mijn broer, een van de beste vrienden van Mario, zien worstelen met de vraag wat te doen als je vriend vraagt of je hem erbij wil helpen.”
Huilen op de set
In welke mate is de film biografisch?
Nic: “Ik heb de rol van de dokter en de beste vriend van Mario gecombineerd om het publiek te laten nadenken over wat zij zouden doen. Het verhaal is niet volledig biografisch, maar de basissituatie is wel heel echt. Ik heb het verhaal samen met vele betrokkenen opgetekend. Het zijn hun verhalen.”
Was het een thema dat je ook mee naar huis nam na een draaidag?
Nic: “Het is een heel intense film, met een heel intense draaiperiode geweest. Ook de acteurs nemen hun verhaal mee, iedereen heeft al eens afscheid moeten nemen. Maar het ongelofelijke aan deze gasten is dat ze zich intens in vreugde en in bullshit werpen om zich voor te bereiden voor trieste scènes. Er werd veel gehuild op de set, maar ook ongelofelijk veel gelachen. Ons enige verweer tegen de tristesse van dit leven is de vreugde ervan.”
Dertig kilo
Vanwaar de keuze voor het duo De Graeve – Van Rampelberg?
Nic: “Die keuze was een cadeau voor mezelf. Als in een film over vriendschap de twee hoofdpersonages ook in het echte leven zo’n goede vrienden zijn, dan liegt de film niet. Je ziet op het scherm elk moment hoe graag ze elkaar zien. Die twee deden het soms zo goed dat ik ook wel eens zat te snotteren achter mijn monitor. Ze kregen van mij ook veel vrijheid. Ik heb altijd gezegd dat ze zich van mijn tekst niet te veel moesten aantrekken. Ze mochten zelf interpreteren en wijzigingen aanbrengen. Ik zeg dan wel dat ik het scenario geschreven heb, maar dat klopt dus niet helemaal (lacht).”
Je noemt hen topacteurs. Iwein Segers is dat eigenlijk (nog) niet. Waarom wilde je hem erbij?
Nic: “Ik had voor de rol van Iwein Zach Galifianakis (The Hangover) in mijn hoofd. Iwein heeft dezelfde krankzinnigheid. Iwein is als stand-up comedian een zeer explosieve vulkaan, maar daarachter schuilt een heel gevoelig iemand. Die persoon zien we in de film. Alles gaat naar één scène toe, waar Iwein de boel afmaakt. Hij had totaal geen zenuwen: Too cool for school, that guy.”
Koen De Graeve viel twintig kilogram af voor de rol van Mario. Voelde je je soms niet schuldig over wat je hem vroeg?
Nic: “Ik vind het ongelofelijk knap wat Koen geïnvesteerd heeft. Hij spreekt altijd over twintig kilo, maar eigenlijk is hij dertig kilo afgevallen. Hij minimaliseert het vaak, maar hij stond vaak om half zes op om te sporten. In de making-of zie je ook dat hij zijn T-shirt regelmatig kon uitwringen van het zweet.”
Genieten
Denk je dat euthanasie een thema is dat de volle aandacht zal krijgen in het buitenland?
Nic: “Je probeert je film altijd op een festival te krijgen en prijzen te winnen. Je probeert de aandacht te trekken van foreign sales people, filmverdelers die je film proberen te verkopen aan het buitenland. Ben X is, en dit zeg ik niet zonder enige fierheid, aan 52 landen verkocht. We hopen dat we ook buiten België dit verhaal kunnen laten zien. Wij beseffen amper hoe uniek de wetgeving rond euthanasie in ons land is. We zijn een van de drie landen waar beslissen over je leven mogelijk is.”
Hoe denk je dat het buitenland zal reageren?
Nic: “Wel, ik heb het scenario geschreven op een workshop in Griekenland. Daar vroegen ze me of ik voor of tegen euthanasie was. Ik zei dat dat er al lang niet meer toe deed bij ons. We zijn daar in België eigenlijk al voorbij. De vraag is hier hoe wij dat emotioneel aankunnen.”
Slotvraag: komt de film over spermabanken er nog?
Nic: “Ik wacht voorlopig af. Ik vind het nu vooral geweldig dat deze film zoveel mensen beroert. Dat is genieten.”
> Recensie Tot Altijd
> Interview Koen De Graeve
> Interview Iwein Segers
30 januari 2012
