Het pianokerkhof
Jose Luis Peixoto
Het betoverende pianogeluid gidst je door drie generaties. Dit boek verhaalt over een familiegeschiedenis waarin de tijd naar de achtergrond verdwijnt.
José Luís Peixoto overvalt je meteen met de thematiek van zijn boek: leven en dood of hoe een einde nauw verweven is met een nieuw begin. De krachtige openingsscène waarin de grootvader van de familie Lázaro sterft en zijn kleindochter bijna tezelfdertijd geboren wordt, illustreert dit prachtig. Maar ook in andere scènes wordt deze thematiek, bijna als een repetitief gegeven, aangehaald. Bijvoorbeeld wanneer Francisco Lázaro, een geliefd marathonloper, tijdens zijn deelname aan de Olympische Spelen in Stockholm in 1912 van uitputting sterft en op dat zelfde ogenblik zijn vrouw van een zoon bevalt. Maar ook wanneer de schrijver nauwgezet omschrijft hoe onderdelen van oude piano’s gebruikt worden om andere te herstellen en zo nieuw leven in te blazen.
De familiegeschiedenis speelt zich af rond een timmermanswerkplaats waar piano’s gerestaureerd worden, een bewonderingwaardige stiel die vakkundig van vader op zoon wordt doorgegeven. De schrijver laat afwisselend de drie mannen uit de drie generaties van de familie Lázaro aan het woord. Door dit roulerend vertelperspectief is het niet altijd duidelijk wie aan het praten is. Je verdwaalt onherroepelijk in een tijdslabyrint. Deze bewust gehanteerde techniek concretiseert de gekozen thematiek nog meer. Als gedesoriënteerde lezer ervaar je letterlijk het doorlopen van de geschiedenis met haar terugkerende rituelen en de continuïteit tussen generaties.
Het pianokerkhof is een symbolisch verhaal dat verbaast door zijn krachtige eenvoud. Geen bloedstollende scènes en onverwachte plots, maar wel intens taalgebruik en levendige omschrijvingen. José Luís Peixoto bewijst zeven jaar na zijn debuut opnieuw hoe talentvol hij is.
8 juni 2008
