Spannende ode aan de menselijke overlevingskracht

Na internationale prijzen gewonnen te hebben met de documentaire Little Dieter Needs to Fly, wou de ervaren Herzog ook een echte, epische feature film maken over de ware gebeurtenissen van zijn tijdsgenoot, Dieter Dengler.

Tijdens diens eerste missie in de aanloop naar de Vietnamoorlog wordt hij meteen neergehaald boven Laos. Onderschept door plaatselijke milities en ondergebracht in een krijgsgevangenkamp, probeert hij met zijn ietwat naïeve maar onophoudelijke optimisme ondermeer Dwane en Gene, die er al enkele jaren wegkwijnen, te overhalen om een ontsnappingsplan uit te dokteren. Zijn lot is verbonden met dat van zijn kompanen en onvermijdelijk ontstaan er spanningen. Veel meer dan de zoveelste oorlogsfilm (we zien geen oorlogsbeelden), is dit een heroïsch verhaal over moed, doorzettingsvermogen en zelfredzaamheid.            
De obsessieve Herzog heeft acteurs nodig die fysiek tot het uiterste willen gaan en vond deze in Christian Bale (Dieter), Steve Zahn (Dwane) en Jeremy Davies (Gene). Elk van hen moest talrijke kilo’s inboeten om tot een geloofwaardige krijgsgevangene omgedoopt te worden. Christian Bale krijgt het het hardst te verduren: hij moet niet alleen twee maanden blootsvoets rondhossen in de jungle, maar wordt achtereenvolgens achter een koe gebonden, moet levende maden eten en de kop van een slang afbijten. Na The Machinist (waarvoor hij 30 kilo lichter werd) lijkt Bale een patent te hebben op deze slopende rollen.

Fysische, spannende cinema
Dat Herzog als geen ander in de jungle kan filmen bewees hij eerder al voor Aguirre: der Zoen Gottes en Fitzcarraldo. De claustrofobische jungle is de echte gevangenis in deze film. Aan de realistische en soms poëtische beeldvoering merk je dat een begenadigde documentairemaker achter de camera staat. Het straffe verhaal haalt het moeiteloos van de tegenwoordig al te ver gezochte scenario’s. De doorleefde acteerprestaties (weeral een weergaloze Bale), opgebouwde spanning en meeslepende soundtrack van Klaus Badelt zijn veel meer overrompelend dan een hoop special effects.
   
Aan deze intense cinema-ervaring valt kortom niet te ontsnappen. Buiten de soms overdreven adoratie voor Dengler en de verder weinig genuanceerde representatie van de Vietcong (het zijn stuk voor stuk een bende ontregelde sadisten: één personage wordt door de gevangenen Little Hitler genoemd), zijn er geen minpuntjes te vinden. Rescue Dawn houdt zich ver van Amerikaans patriottisme en is in plaats van een politiek pamflet een persoonlijk portret en lofzang op de menselijke overlevingsdrang.