Binnen is het donker, buiten is het licht
Dick Wittenberg en Jan Banning
Dickisoni is een doorsnee dorp in Malawi. Zonder daken van golfplaat. Zonder groot vee. En zonder de zekerheid dat er morgen eten is. Dick Wittenberg beschrijft een jaar uit het bestaan van dit dorp. Fotograaf Jan Banning legt de inwoners vast op de gevoelige plaat.
“Het dorp moet aan een aantal eisen voldoen. Het mag niet in oorlogsgebied liggen. Het mag niet door een vloedgolf of andere ramp zijn getroffen. Ik ben niet uit op crises en extreme situaties. Mij gaat het om het bestaan dat ‘normaal’ is voor bijna de helft van de wereldbevolking. De chronische strijd van 2,7 miljard mensen die rondkomen met minder dan 2 dollar per dag…”
Dick Wittenberg, journalist bij NRC Handelsblad, beschrijft in Binnen is het donker, buiten is het licht de lotgevallen van de bijna driehonderd inwoners van Dickisoni, een dorp in Malawi. Hij vertelt op serene wijze de verhalen van de dorpelingen en de voorvallen die hij meemaakt.
Fotograaf Jan Banning geeft met zijn foto’s het dorp Dickisoni een gezicht aan de hand van portretten van haar inwoners. De meeste foto’s van dorpelingen werden gemaakt in hun huis. Binnen is het overdag aardedonker, waardoor Banning alle moeite van de wereld moet doen om flitslicht te laten vermengen met natuurlijk licht. Maar het lukt hem en het resultaat mag er wezen: stuk voor stuk respectvolle portretten met oog voor detail.
Privileges voor de blanken
Wittenberg en Banning wonen net zoals de dorpelingen in een rechthoekig lemen huis van tweeënhalf bij drie meter. Dak en ramen zijn van gras en riet. Net zoals de anderen hebben ze een badkamer aan het huis: een vierkanten rieten omheining met een opening. En hoewel ze zich als echte dorpelingen willen gedragen, en zich elke dag in het kielzog van de dorpelingen bevinden, beseffen Wittenberg en Banning dat ze buitenstaanders zijn. Ze hebben privileges, hoe klein ook, die hen onderscheiden van de dorpelingen. Zo slapen ze op een veldbed en niet op een rieten mat, ontbijten ze en drinken ze water uit verzegelde flessen.
Chifumbi komt uit een ander dorp en vergezelt Wittenberg en Banning in Dickisoni. Hij zorgt voor de vertalingen en een objectieve weergave van het gesprek dat hij voerde met de dorpelingen.
Binnen is het donker, buiten is het licht gunt de lezer op een indringende manier een blik in de alledaagse armoede van het dorp Dickisoni. Alle dorpelingen vertellen hun verhaal: de melaatse man, de rijkste man van het dorp, de weduwe die elf van haar vijftien kinderen verloor, de jongen met de banjo en de man met twee vrouwen. Wittenberg velt geen oordeel en laat alle inwoners in hun waarde. Het boek is een kroniek van het naakte bestaan in een Afrikaans dorp en een echte aanrader voor wie niet enkel de feiten, maar ook de gezichten en de achterliggende verhalen wil horen. Het geeft de lezer het gevoel de dorpelingen en hun wereld echt te leren kennen.
5 januari 2009
