Hoe reageren mensen als alles letterlijk en figuurlijk aan diggelen ligt? Aan wie of wat klampen ze zich dan vast? Het proces van Neurenberg dat in 1945 een twintigtal nazikopstukken berechtte is niet alleen een vette kluif voor gedragspsychologen en historici, ook theatermakers weten er blijkbaar weg mee.   

Omdat de grootste nazibonzen zich lafhartig van het leven beroofden, zijn de spotlights in het tribunaal voornamelijk gericht op Goering, Von Ribbentrop, Streicher, Von Papen, Schacht en Speer. Ook niet bepaald kleine garnalen, al willen ze dat graag doen geloven tijdens het proces. Blinde vaderlandsliefde, postuum ontzag voor de führer, vermeende onwetendheid, ontkenning, het passeert allemaal de revue tijdens de eerste ondervragingsrondes. De jonge procureur-generaal en de aanklager voeren deze mentale oorlog op het scherp van de snee. Niet gemakkelijk, als een internationaal gerechtelijk kader ontbreekt en als eigenlijk iedereen schuldig is... Want wie wist niet van de jodenvervolging? Iedereen, toch?

Geladen gelaagdheid

Het tribunaal levert geen bekentenissen op, maar wel interessante discussies over moraal, schuld,... Want wat is moraal als je land in oorlog is? Welke moraal moet dan gevolgd worden? Wie moet verantwoordelijkheid nemen en voor wat?  De gelaagdheid van deze problematiek wordt niet geschuwd.  De beklaagden kaatsen de bal hard terug naar aanklagers en gerechtspsychiaters. “Waar waren jullie toen Duitsland in het slop zat?” “Is het waar dat bij u in Amerika negers moeten opstaan voor blanken?”

Een belangrijke component van de voorstelling is muziek. Als Rudy Trouvé en compagnie (Braakland/Zhebilding) ziek vallen, zou de toneelpudding vervaarlijk trillen. De muziek is niet alleen versterkend en ondersteunend, de muziek stroomlijnt de voorstelling. Dit gaf regisseur en acteurs de mogelijkheid om oneindig te switchen tussen verschillende stijlregisters en emoties zonder het publiek te bruuskeren.  Speciaal voor deze voorstelling gingen de muzikanten aan de slag met Duitse barokmuziek, de nodige synthesizers, een Duits klokkenspel, hun gekende fluitjes, ...  Het resultaat was echt subliem. Lang geleden dat we muzikaal nog zo verwend werden tijdens een avondje theater!

De absolute sterkte van dit stuk schuilt ook in de geladen gelaagdheid die superhelder en met heel veel dynamiek gebracht wordt. Rik Van Uffelen brengt Hermann W. Goering met brio tot leven op de planken. De andere beklaagden doen niet onder. Het is alleen een beetje jammer dat de aanklager (Pieter Genard) en procureur-generaal (Maarten Ketels) wat verbleken naast oude rotten Streicher (Warre Borgmans), Speer (Kris Cuppens) en Von Papen (Dirk Buyse).

Dit is een sterke voorstelling die je blik verruimt, tot nadenken stemt en oeverloos tot napraten stimuleert.