David is een 21-jarige Jood met de Nederlandse nationaliteit die door iedereen voor een Marokkaan wordt gehouden. Geen wonder dat de jongeman er existentiële vragen op nahoudt. Overdreven, zegt u? Eens je Alleen maar nette mensen gelezen hebt, denk je daar wel anders over.

Eerst blabla en dan boemboem

Op het eerste zicht lijkt het alsof je het levensverhaal leest van een heel erg zieke, perverse persoon. Op zowat elke bladzijde worden Afrikaanse - wat zeg ik, Antilliaanse en Surinaamse - borsten en billen beschreven. 95 G’s en 90 F’s vliegen je om de oren, en meermaals stel je jezelf de vraag hoe je er ook weer toe gekomen bent om daarover te gaan lezen.

Gelukkig gaat het verder dan seks in al zijn vormen alleen. Laten we met het begin beginnen. David beseft na negen jaar verkering dat Naomi hem niet opwindt; ze is te mager en te blank. Wat hij nodig heeft, is een negerin. En niet zomaar één, nee: een Sherida-ketting. Met andere woorden, een negerin zonder blanke invloeden. Maar ze moet wel intellectueel zijn.

David gaat op zoek. En vindt. En verprutst. En zoekt verder. Zijn zoektocht is, zoals reeds duidelijk mag zijn, allesbehalve onbevlekt.

Een speculaas

Naast het feit dat David zijn familie en vrienden tegen zich opzet door met allochtonen om te gaan, zakt hij zelf steeds verder weg in de onzekerheid. Vroeger had hij een sterke basis: hij woonde in Oud-Zuid, temidden van alleen maar nette mensen. Dat wil zeggen, geen allochtonen en vooral geen Marokkanen. Die basis verliest hij langzaam maar zeker, waardoor hij erg onzeker wordt. Want wie is hij nu eigenlijk? Hij hoort zeker niet bij de Marokkanen, maar is ook geen zuivere Nederlander. In de ogen van de zwarten is hij een blanke, een speculaas zelfs; een blanke die te veel met zwarten omgaat. Als hij zegt dat hij Joods is, krijgt hij steevast de vraag uit welk land hij dan komt en bij welk volk hij hoort. Op die vraag blijft David een antwoord zoeken, bij zichzelf en bij alle zwarten die Amsterdam rijk is.

Verdiende winnaar

We kunnen de jury onder leiding van Guy Mortier onmogelijk ongelijk geven: Vuijsje is top. Zo beschrijft hij de verschillende groepen allochtonen zo gedetailleerd dat je er bij momenten tureluurs van wordt en op andere haast omver rolt van het lachen. Zonder uit je stoel te hoeven komen, doe je (weliswaar karikaturale, al hebben de Amsterdamse zwarte vrouwen dat nog niet begrepen) wijsheden op over bevolkingsgroepen die je voorheen niet kende. Of wist jij al dat er een wezenlijk verschil is, en dat zowel qua attitude als qua onderlinge verstandhouding, tussen Antillianen, Surinamers en Afrikanen?

Het gebruik van korte hoofdstukken en korte zinnen onderstreept de problematiek des te meer. Al lezend word je heen en weer getrokken tussen de hoofdstukken en daarmee de vragen waar David mee worstelt: wie is hij, waar hoort hij thuis en, niet onbelangrijk, is zijn penis echt kleiner dan die van zijn zwarte broeders?

Een gouden raad voor het lezen van deze Gouden Uil: lees verder dan je neus lang is. Vuijsje overstijgt het niveau van de stationsroman op briljante wijze, ook al zou je dat bij de eerste confrontatie met een forse negerinnentiet niet meteen denken.