De Keersmaeker laat The Beatles een impressionant liedje zingen

Anne Teresa De Keersmaeker werkte voor The Song samen met de beeldende kunstenaars, Ann Veronica Janssens en Michel François, en wil op die manier haar eigen opvattingen over dans opnieuw in twijfel trekken. Weg met de synergie tussen muziek en beweging, weg met de theatraliteit. The Song moest puur worden, met ruimte voor vragen en nieuwe antwoorden. Anne Teresa De Keersmaeker stelt zo met The Song elementaire vragen over het danstheater en kleedt haar podium dan ook nauwelijks in. Op een wit vlak in een diepe donkere ruimte laat ze negen mannen en een vrouw opgaan in een virtuoos ballet van worstelende lichamen.

Lichaam als expressiemiddel

Een eerste danser betreedt de bühne wanneer de zaallichten nog steeds aan zijn. Het rumoer in de zaal wordt spontaan in de kiem gesmoord. Op een ingenieus simpele wijze heeft De Keersmaeker van bij de start de aandacht gevestigd op haar constructie. Andere dansers verschijnen uit de coulissen en zoeken als onzekere kippen hun plek op het podium. Tot onverwachts een leidersfiguur wordt gekozen en de groep als een zwerm vogels over de kale oppervlakte begint te zwalpen. Er vormt zich een patroon, waaruit het bijna onmogelijk wordt om te ontsnappen. Wanneer iemand dit probeert, laat de imaginaire wereld hem weinig keuze dan plaats te nemen aan de zijlijn. De Keersmaeker injecteert The Song op die manier met een onmetelijke spanningsboog.

De Keersmaeker vertaalt de werelddynamiek in een intieme microkosmos, waarbij de insiders het slachtoffer worden van een structuur die ze eerst zelf bepalen, maar nadien slaafs moeten volgen. Alsof iedereen zijn leven uit handen moet geven. De buitenstaanders kunnen zich dan wel vragen stellen, eenmaal ze het podium betreden en hun eigen standpunt willen duidelijk maken, worden ze onvermijdelijk opgeslorpt door een massa die de regels voor hen bepaalt. We zijn terecht gekomen in een kruising tussen Orwells dystopische wereld van 1984 en de gemechaniseerde arbeidersomgeving van Marx. Zijn we nog steeds vrij, of hebben we ons lichaam als expressiemiddel verkocht voor een zielloos bestaan?

Overdonderend minimalisme

The Song speelt constant met onze zintuigen. Buiten het gebruik van enkele Beatle-nummers uit hun White Album is het overwegend stil op de scène. De Keersmaeker laat de cadans van het voetengeschuifel het ritme van de voorstelling bepalen en geeft zo een haast hypnotiserend effect aan The Song. Lichtelementen worden dan weer gebruikt om de silhouetten van de dansers te accentueren, terwijl een zilveren cellefaanzeil de bühne overspant om op het podium af en toe een verstrooide lichtschakering te laten neerdalen.

Anne Teresa De Keersmaeker vindt zichzelf opnieuw uit met deze minimalistische performance over de strijd des levens. Ze wisselt in The Song op overdonderende wijze haar strakke composities af met nostalgische dansduetten en toont zich vitaler dan ooit tevoren. Wat een gil in de duisternis had kunnen worden, is een heldere splinterbom van een visionaire choreografe.