Sprakeloos met zoveel woorden

Sprakeloos is het verhaal van Josée Verbeke, moeder van de bekende schrijver Tom Lanoye. Daarnaast bevat het boek ook het verhaal van zijn jeugd, zijn familie en zijn coming-out als homo. Na Kartonnen Dozen is dit zijn tweede autobiografische roman, die volgens de schrijver geen roman mag heten.

Eerbetoon aan moederlief

In het eerste deel van het boek wordt ons geduld op de proef gesteld. De schrijver slaat ons de eerste 70 bladzijden om de oren met de vele uitvluchten die hij had om niet aan het boek te moeten beginnen. Wat we daar lezen is enkel bladvulling, maar wel emotioneel en machtig geschreven. Lanoye goochelt met woorden en zinnen. Pas na de dood van zijn vader kan hij eindelijk met zijn verhaal beginnen.

Als dat gebeurt, wordt Sprakeloos een prachtig, meeslepend boek. In een doolhof van zinnen en herinneringen brengt Lanoye een ode aan zijn moeder. De gebeurtenissen volgen elkaar niet chronologisch op, maar zoals ze bij elkaar horen. De auteur vertelt over de kracht van zijn moeder, haar aftakeling en hoe moeilijk ze het had met zijn geaardheid. Hij gaat daarbij geen enkel detail uit de weg, hoe hard het ook is.

Nooit meer stilte

Dat zijn moeder, toneelspeelster bij een amateursgezelschap, haar spraak verloor, trof de schrijver in het hart. Zij heeft hem zijn taal gegeven en daarom belooft hij dat hij nooit meer zal zwijgen. Die belofte is hij alvast nagekomen. In het boek draait Lanoye vaak rond de pot en pent hij ellenlange uitwijdingen en beschrijvingen neer, tot vervelens toe. Volgens hem is dat nodig: “minder is minder”. Wij denken toch dat het korte verhaal meer aanhangers had gekend.

Het resultaat is een persoonlijk boek dat weliswaar half zo kort had kunnen zijn, maar toch een krachtig verhaal neerzet en de herinnering aan een prachtige, sterke vrouw levend houdt.