Intieme geheimen van lesbische vrouwen blijven lezer boeien

Vandaag wordt zeer open over holebi’s gesproken. Maar vijftig jaar geleden was dit onderwerp taboe. Heel wat jongeren dachten als enige verliefd te worden op een tiener van hetzelfde geslacht. Wil je weten hoe de weg naar bespreekbaarheid gegroeid is? En heb je zin in gekruide anekdotes uit die goede oude tijd? Of lees je liever smeuïge verhalen over liefdesrelaties tussen nonnen? Vraag je je af in welke kloosters lesbische relaties oogluikend toegestaan werden? Dan zijn deze getuigenissen voor jou op maat gesneden.

Partieel historisch onderzoek

Naar aanleiding van de tiende Lesbiennedag in de Gentse Vooruit wilde de organisator, het Lesbies Doe-Front, aandacht besteden aan de lesbische geschiedenis. Hierop startten Ann David en Mips Meyntjens een reeks interviews met oudere vrouwen, geboren tijdens het interbellum. Ze halen herinneringen op aan hun schooltijd, hun eerste lesbisch aanvoelen, hun eerste vriendinnetjes en hun uitgaansleven. Ze gaan dieper in op de evolutie in hun zelfbeeld als lesbische vrouw en op het proces van hun zelfaanvaarding, vaak eenzaam en pijnlijk. Ook de reacties van de buitenwereld (familie, vrienden, collega's) op hun coming out komen aan bod. Oud is out bestaat uit zes volledige getuigenissen van vrouwen uit verschillende milieus en een thematische analyse van de interviews. Als voorsmaakje kunnen deze pittige anekdotes tellen. Maar voor een volledig beeld van toen is meer onderzoek noodzakelijk.

Met deze interviews bekrachtigen Meyntjens en David heel wat vooroordelen over holebi’s. Meestal gaat het om mannelijk geklede vrouwen met een baan. Toch hebben de auteurs ook oog voor verschillende leefmilieus, karakters en opleidingsniveaus. Zowel schuchtere types als stoere manwijven komen aan bod. Opvallend genoeg zetten Meyntjens en David niet alleen positieve eigenschappen van de getuigen in de kijker. Veel aandacht gaat uit naar vechtpartijen, vrije liefde, ontrouw en louche cafés als ontmoetingsplaats. De spreektaal maakt deze getuigenissen pittig en authentiek. Als lezer krijg je het gevoel bij het gesprek aanwezig te zijn, alsof de sprekers je in levenden lijve vertellen over hun avonturen.

O tempora, o mores!

Heel wat schrijnende situaties van vroeger bezorgen de hedendaagse lezer kippenvel. Zo kon je als lesbische vrouw van de gynaecoloog de wijze raad krijgen enkel met mannen om te gaan. Zelfs de politie was tegen holebi’s gekant. Geen wonder dat de meeste lesbiennes trouwden of liefdesrelaties ontliepen.

De weg naar gelijke rechten en plichten voor homo’s en hetero’s is nog lang. Maar als je deze getuigenissen leest, zie je dat onze samenleving in de goede richting evolueert. Weinig holebi’s voelen zich nu nog genoodzaakt hun liefdesgevoelens onder stoelen of banken te steken. Voor vroegere generaties lag dat anders, maar juist die geheimzinnigheid had soms ook zijn charmes: “Als het te gemakkelijk gaat, is het op den duur niet meer plezant.” Oud = Out vormt echter een uitzondering op deze regel. Hoewel je de gesprekken gemakkelijk kan doorlezen, blijft het onderwerp je boeien en amuseer je je met al die sappige anekdotes van toen.