Een reis weergeven in foto's is een vak apart. En wie kan dat beter dan een doorleefd fotograaf? Op een haast jongensachtige manier zwerft De Standaard-fotograaf door België, Nederland, Groot-Brittanië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Spanje, Italië, Noorwegen, Roemenië, Kroatië, Ierland en Zweden.

Hendryckx stopt in veel van zijn foto's een stuk van zijn levenservaring maar is soms ook zichtbaar verwonderd door het schouwspel dat zich voor zijn lens afspeelt. In de inleidende tekst zegt hij zelfs verwonderd te zijn dat hij sommige foto's zelf gemaakt heeft.

De fotograaf kan zelf nog altijd bevangen worden met een haast kinderlijke verwondering.

Onzichtbaar worden

Hendryckx fotografeerde op deze reis alleen waar hij zelf zin in had. Zijn persoonlijk leven komt zijdelings in enkele foto’s aan bod maar vooral zijn liefde voor contrasten, uitersten en rariteiten komt goed tot zijn recht.

Zo koos hij voor een foto van een huis in Kortenberg waar een opstijgend vliegtuig een enorme herrie veroorzaakt en voor een beeld van een moestuin, vlakbij de snelweg. Ook een oer-Belgische ‘wachtgevel’ krijgt een plaatsje in zijn boek.

Van onschuldige kinderen die voetballen op straat over jongeren die acrobatentoeren uithalen met bushokjes  tot een extreemrechtse militante en bekvechtende bejaarden... Michiel Hendryckx keek door  zijn lens naar de realiteit en drukte af op het beslissende moment.

De foto van een straatacrobaat die een salto uitvoert doet zelfs denken aan Cartier-Bresson, die ook feilloos de kunst begreep om de tijd even te bevriezen.

Soms  kijkt iemand recht in de lens. Vaak zijn er niet eens personen op de voorgrond te zien. Maar de spectaculairste foto's zijn diegene waar de fotograaf deel van het decor wordt.

Soms kijkt niemand in de lens, lijkt Hendryckx wel onzichtbaar. Een enkele keer slechts vraagt iemand zich met een indringende blik af wat hij daar doet.

Contradictio in terminis

De opmerkelijkste foto’s zijn die waar Hendryckx de contradictie opzoekt en ze zacht, bijna poëtisch in beeld brengt.

In Duitsland botst hij op een reclamepaneel voor Coca-Cola, terwijl even verder een overgebleven communistisch symbool staat. De kortsluiting met hét symbool van het kapitalisme is schrijnend, maar alles went. Buurtbewoners die de val van De Muur bewust meemaakten nemen al lang geen aanstoot meer aan de kapitalistische exploten.

Ook de symboliek gaat Hendryckx niet uit de weg. In Italië fotografeert hij een Bijbel tussen de takken van een boom naast een kapel. Van boom tot papier tot boek. En van boek tot boom, de cirkel is rond.

De opmerkelijkste foto blijft echter het panorama van twee Britse neonazi’s tegen de achtergrond van het uitgemoorde dorp Oradour-sur-Glane. In 1944 vermoordde een terugtrekkende Duitse eenheid hier op enkele uren 650 mensen. De Britten komen echter niet om de doden te herdenken, ze sympathiseren met de daders.

In het boek staan ook enkele foto’s van mensen die andere mensen fotograferen of filmen. Hendryckx als filosoof die zich buiten de realiteit zet of die de mens een spiegel voorhoudt. Soms heb je inderdaad het raden naar het doel, de plaats of de reden van een foto. En dan is de uitleg achteraan het boek een niet te missen extra.