Mr. Nobody opent met de definitie van de zwaar verouderde psychologische term pigeon superstition: duivenbijgeloof. Daarbij denkt een in een testsituatie geplaatste duif dat hij invloed heeft op zijn omstandigheden, zelfs al is dit eigenlijk niet zo. Analoog hiermee zou dit voor de mens willen zeggen dat deze beslissingen neemt en keuzes maakt, zelfs al bestaat er amper een oorzakelijk verband met de gebeurtenissen die volgen.

Na deze pseudopsychologische intro maken we kennis met de laatste sterfelijke mens: Nemo Nobody, een 118-jarige Jared Leto in het jaar 2092, die aan zijn dokter weet te vertellen dat hij 34 jaar is en geboren werd in het jaar 1975. Nemo is met andere woorden lichtjes in de war. Onder hypnose komen een aantal herinneringen boven en ontdekken we meer over zijn bijzondere leven.

Nemo’s ouders zijn een schijnbaar gelukkig getrouwd koppel tot ze plots scheiden. Op dat moment plaatsen ze de jonge Nemo voor de keuze te beslissen van wie hij het meeste houdt. De totaal verscheurde jongen ziet maar één oplossing: hij maakt geen keuzes. Nooit. Hij kiest altijd alles. Beide ouders, alle potentiële vriendinnetjes, enzoverder. En dit –  kwestie van lekker trippy te doen –  allemaal tezelfdertijd, want tijd is relatief en dimensioneel en meer van die zaken.

Passief ondergaan

We horen jullie al denken “what the f*ck?”. Geen paniek, dat was ook onze reactie. Mr. Nobody is geen gemakkelijke film. Op het eerste gezicht lijkt het sciencefiction – en de scènes in de toekomst en op Mars spreken dit niet tegen – , maar regisseur Jaco Van Dormael heeft meer ambitie. Hij verweeft elementen van Stephen Hawking’s string theory met elementen van de chaostheorie en laat die tijdens de film presenteren door een voor de gelegenheid van een intelligent brilletje voorziene Jared Leto. Op deze manier tracht hij een soort van existentiële fabel over keuzes te weven.

Jared Leto speelt met de rol van Nemo Nobody een potentieel zeer divers personage. Nemo leeft immers verschillende levens naargelang de keuzes die hij (niet) maakt en de manier waarop zijn leven evolueert. Toch blijft hij steeds dezelfde persoon, wat zowel een sterkte als een zwakte blijkt. Een sterkte in de zin dat Nemo op deze manier het stabiele ankerpunt is voor de kijker. Een zwakte omdat de gewillige passiviteit waarmee Nemo zijn ongeluk in de liefde steeds weer ondergaat, niet bepaald sympathie opwekt.

Jared Leto geeft met zijn grote blauwe kijkers vaak de indruk alles slechts beduusd waar te nemen, maar slaagt er door de wisselvalligheid van zijn omstandigheden niet in zijn personage echt een persoonlijkheid mee te geven. Tevens vroegen we ons af waarom Jaco Van Dormael hem niet geboden heeft zijn emokapsel – een constante herinnering aan Leto’s muzikale escapades met 30 Seconds To Mars – bij te snoeien. Dat kapsel schept immers des te meer de indruk dat Leto emo-gewijs even lijdzaam tegenover zijn personage staat als Nemo ten opzichte van zijn amoureuze malaise.

Metafysisch cool, emotioneel beperkt

Jaco Van Dormael heeft met Mr. Nobody iets te veel hooi op zijn vork genomen. Na zijn succesfilm Le Huitième Jour uit 1996, heeft het hem jaren gekost om zijn zelfgeschreven script af te werken en nog eens een aantal jaar alvorens hij alles financieel rond kreeg. We kunnen begrijpen waarom. Mr. Nobody lijkt bij momenten meer een samenraapsel van verschillende ideeën die zich door de jaren hebben opgestapeld, dan een daadwerkelijk samenhangend geheel.

Toegegeven: het oogt allemaal heel esthetisch verantwoord, met snoepjeskleuren die de verschillende levens van Nobody iets sprookjesachtig geven, en het geheel doet best wel metafysisch cool aan. Maar het ontbreekt de film aan emotionele pay off. Het schouwspel komt dan wel diepzinnig en filosofisch over, aan het eind van de rit kon alleen de relatie tussen de tieners Nemo (Toby Regbo met identiek, donker gekleurd en stijl gestreken emo-haar) en Anna (Juno Temple) echt boeien. Misschien naar de toekomst toe iets minder tijd tussen je films laten en zelf iets meer keuzes maken, meneer Van Dormael?