Massive Attack laat verleden los

Feiten zijn feiten, sinds Mezzanine uit 1998, de voorlaatste studioplaat van Massive Attack, kwam ons nog weinig goeds ter ore van de band uit Bristol. Na de flop van 100th Window was  herbronning hoognodig en die kwam er ook. Er werd  lang gebroed op een opvolger, waarvoor de lat zeer hoog werd gelegd. Verschillende keren werd er een haast volledig afgewerkt album  in de prullenbak gedropt omwille van jeukende ontevredenheid.

Hoge verwachtingen

Vooral frontman Robert 3D del Naja staat bekend als een perfectionist, wat in het verleden al tot heel wat conflicten leidde. Grant Daddy G Marchall klauterde ondertussen wel terug aan boord en Heligoland werd uiteindelijk toch op de wereld losgelaten. De vaak uitgestelde releasedatum, de verschillende albumtitels, het vocale sterrenelftal dat Massive Attack op deze plaat ruggensteunt en vooral de straffe live-versies van de nieuwe nummers die een eigen leven begonnen te leidden op het web deden de verwachtingen pieken.

De noeste arbeid heeft gelukkig zijn vruchten afgeworpen, al worden de verwachtingen niet helemaal ingelost. Heligoland bereikt vaak een hoog niveau, bijvoorbeeld op Saturday Come Slow. Dat nummer mag grotendeels op het conto van Damon Albarn geschreven worden, die in deze song dezelfde mijmerende sfeer uit zijn hoed tovert als met zijn zijproject The Good, The Bad & The Queen. Verder is Paradise Circus een instant classic, waarop alles perfect getimed in de juiste plooi valt.

Minder geïnspireerd en minder dreigend

Blue Lines en Mezzanine blijven nog steeds twee classics van het genre die je nog steeds van begin tot einde murw slaan. Je werd destijds bij de keel gegrepen, de muziek kroop onder je huid en je haren gingen rechtstaan. Dat doet Heligoland amper. Zo stellen sommige samenwerkingen teleur. Pray For Rain met Tunde Adebimpe van TV on The Radio is een twijfelgeval en ook de bijdrage van Elbow-frontman Guy Garvey op Flat of the Blade valt wat mager uit.

De stem van Martina Topley-Bird en de bleaps van Psyche  missen dan weer hun uitwerking niet  en vooral Splitting the Atom, dat ook op de gelijknamige EP stond, wordt straffer en straffer na iedere luisterbeurt, mede dankzij het bezwerende stemgeluid van 3D, Daddy G en good old Horace Andy.

Heligoland bevat meer dan genoeg goed materiaal, maar het dreigende van Massive Attack, het gevoel dat je onverwacht overvallen gaat worden door iets compleet nieuws is weg. Nu en dan wordt je wel nog gepakt door de sfeer, zoals geen andere groep dat kan, maar de ware spirit van vroeger heeft Massive Attack na al die jaren verloren. Het klinkt minder geïnspireerd, minder gevaarlijk en minder dreigender dan vroeger.