Dramatisch zwart-wit

William Hooker is een jazzdrummer die in zijn jonge jaren nog met de Isley Brothers en Dionne Warwick speelde en af en toe samenwerkt met Lee Ranaldo van Sonic Youth. In de zaal staat enkel een drumstel in het spotlicht en The Symbol of the Unconquered staat klaar om afgespeeld te worden. Dan komt William Hooker op. Hij vertelt de achtergrond van de film en zo komen we te weten hoe dit project ontstaan is. In zijn lessen wou hij deze film aan zijn leerlingen laten zien, maar te veel stilte konden ze niet aan. "One student said: They are not talking, and some other kids said rather flamboyantly: That's because it's a silent movie you stupid motherfuckah." Dus zette William de film stop en vatte hij later het idee op om de film af te spelen met livemuziek.

Uit de monoloog wordt duidelijk dat William een grote bewondering heeft voor Oscar Micheaux en betreurt dat filmstudies eerder D.W. Griffith bestuderen dan Micheaux. Het meeste van zijn materiaal werd vernietigd door zijn vrouw, waardoor zijn werk lange tijd onbekend is gebleven. Nu tourt William dus rond om Micheaux weer een stem te geven met zijn drums. Hij spreekt het publiek aan op zo'n manier dat het moeilijk is de aandacht er niet bij te houden. Het feit dat hij helder spreekt en een aangename stem heeft, helpt natuurlijk ook.

Luide drums

Dan begint de film, een zwart-witte stomme film. Vanaf het begin wordt al meteen duidelijk wat William achteraf zal zeggen, namelijk dat hij geen soundtrack speelt bij de film, maar improviseert op het gevoel en op de beelden. Dat wordt duidelijk door de dramatische toon die in heel de film wordt aangehouden. Ook als de beelden een wat luchtigere sfeer hebben. Ook gaat de muziek soms sneller dan de beelden die statisch en rustig zijn. In tegenstelling tot piano, zijn drums een instrument waarmee je weinig melodie kan maken.

De muziek wordt luid gespeeld en soms werkt dit storend voor het geheel, omdat de muziek dan alle aandacht opeist en waardoor de verhaallijn wat uit het oog wordt verloren. Als William met de muziek het dramatische verhaal van de onderdrukking van zwarten wil weergeven, is hem dat goed gelukt. Maar bij momenten denken we wel dat de silent film beter tot zijn recht zou komen in stilte, al was het maar omdat de drums zo weinig variatie bieden.

Historisch relevant

De film geeft een volwaardig verhaal dat zonder geluid gemakkelijk gevolgd kan worden. Er zitten verschillende verhaallijnen in die uiteindelijk wel met elkaar in verband treden. De climax is een aanval van de Ku Klux Klan op een zwarte grondeigenaar om hem zijn grond af te dwingen. Die aanval, waarin de KKK overwonnen wordt, is uit de opname verdwenen. Een tekstje geeft aan dat er een scène ontbreekt en wat die scène juist inhoudt.

Het is een speciale en luide ervaring, omdat het nooit volledig duidelijk is of je naar de muziek komt met achtergrondbeelden of naar de film met begeleiding. Na de voorstelling nodigt William het publiek uit om vragen te stellen en waarschuwt ondertussen dat hij na een performance altijd wat suf is en we dus niet hoeven te denken dat hij een of andere drugs heeft genomen, mochten we een surreëel antwoord krijgen.

De combinatie muziek-film is niet echt geslaagd. De muziek is te overheersend en werkt daardoor soms storend. Een meer melodieuze begeleiding was misschien beter geweest. Toch is deze film zeker historisch relevant en het is mooi om te zien hoe iemand zich daar zo op kan toeleggen. William besluit: "I really wanna be in contact with you." Van een mooi einde gesproken.