Skin
Anthony Fabian
Bijna tien jaar geleden ontdekte regisseur Anthony Fabian het verhaal van Sandra Laing, een zwarte vrouw die in 1955 geboren werd uit blanke ouders in het door apartheid verscheurde Zuid-Afrika. Acht jaar duurde het om haar leven te verfilmen, is het resultaat de moeite waard?
Skin is een aangrijpend document van hoe extreem en irrationeel het apartheidsregime in Zuid-Afrika wel was. De prent verteld het waargebeurd verhaal van Sandra Laing – een opmerkelijke acteerprestatie van Sophie Okonedo – wiens blanke ouders zonder besef zwarte genen dragen en, naast hun oudste blanke zoon, twee gekleurde kinderen op de wereld zetten.
Verscheurend contrast
Ondanks haar uiterlijk voeden Sandra’s ouders haar op als een blank meisje, de twee zijn immers aanhangers van de nationalistische partij en dus voorstanders van de apartheid. De film onderstreept de problematiek vanuit Sandra's standpunt wanneer ze bijvoorbeeld naar een blanke school wordt gestuurd, waar ze wordt uitgestoten en uiteindelijk zelfs weggestuurd. Ze wordt heringeschreven in het bevolkingsregister als kleurling, waarna haar furieuze vader een rechtzaak aanspant om zijn dochter – oh ironie – weer als blanke burger te registreren. Zo zorgt hij ervoor dat ras sindsdien bepaald wordt door middel van de afkomst, in tegenstelling tot huidskleur.
De verwikkelingen van haar vader met het gerecht komt Sandra's zoektocht naar haar eigen identiteit alles behalve ten goede, tot ze plots valt voor Petrus Zwane, een zwarte groentenverkoper, dit tot groot ongenoegen van haar ouders. Door de dreigementen van haar vader verliest ze alle contact met haar ouders en vlucht ze met Petrus naar Swaziland, waar het koppel twee kinderen op de wereld zet.
Oppervlakkige duiding
Regisseur Anthony Fabian gaat verder met het tonen van Sandra’s geteisterde volwassen levensloop, die staat in het teken van het verlangen naar de hereniging met haar moeder. Het is een pakkende prent, die het voor het grootste deel van het verhaal moet hebben. Qua uitwerking heeft Fabian namelijk aardig wat steken laten vallen. Veel scènes die Sandra’s situatie moeten verduidelijken blijven oppervlakkig en lijken soms afgehaspeld, waardoor het inlevingsvermogen van de kijker wel eens op de proef wordt gesteld. De hoofdtaal van de film is Engels, met soms enkele zinnen Zulu en woorden Afrikaans ertussen. Dat laatste is geweldig charmant, maar het had ons nog boeiender geleken indien de hele film in Sandra’s moedertaal werd verteld.
Een beetje research leert ons ook dat enkele belangrijke, zij het zware passages uit Sandra's leven de film niet gehaald hebben, zoals bijvoorbeeld het overlijden van haar derde kind, een gebeurtenis die aan de basis lag van Petrus en Sandra’s latere relatieproblemen.
Ondanks die kritiek moeten we eerlijkheidshalve toch toegeven dat we gedurende de hele film aan ons scherm gekluisterd zaten. De prent is geen eenzijdige kijk op het apartheidsregime, maar nuanceert en bewaart op alle vlakken zijn integriteit. Ondanks bijvoorbeeld de onbegrijpelijke racistische houding van de vader, ga je jezelf als kijker nooit volledig tegen hem keren. En die dualiteit is wat Skin zo geslaagd maakt. Het spreekt dan ook voor zich dat de film heel wat internationale prijzen in de wacht heeft gesleept. Kijken is de boodschap!
9 maart 2010
