Taal als een vrouw: sensueel en ongrijpbaar

In deze essays peilt hij naar het belang van taal, van stijl, van vorm. Of tracht hij dit alvast te doen, zoals in de oorspronkelijke betekenis van "essay".

Je ziet hem zo evolueren doorheen zijn bundel en argumenten aanhalen vanuit filosofische, existentiële en literaire hoek. Hij gaat daarbij o.m. te rade bij Hugo Claus, Proust, Virginia Woolf en Gerard Walschap en doorspekt zijn verhalen met treffende citaten en virtuoze betogen. Zoals deze:

"Ik vraag me af in hoeveel woorden een mens zijn leven kan samenvatten zonder de indruk te hebben dat de essentie verloren gaat. In essentie worden we geboren en gaan we weer dood. Maar om één of andere reden kunnen we ons niet neerleggen bij die even schrikbarende realiteit waaraan iedereen zonder onderscheid van verdienste onderworpen is. We willen uit de diffuse tijdsspanne tussen onze uiteinden, uit de herinnneringen die de rigide tocht van de tijd door ons wezen in ons nalaat, een hoogst persoonlijk erts winnen en het omsmelten tot een juweel waarvan de schittering met niets anders te vergelijken valt. Gestolde hoop. We willen ons uit onze kluisters bevrijden en, al was het maar voor even, in onze eigen ruimte weerklinken."

Geen gladde verpakking

Zo koppelt hij ook de kern van ons menselijk bestaan aan het belang van taal. Hij verwerpt taal als gladde verpakking en ziet haar eerder als essentiële bouwsteen en fundament. Het "huis" waarin vanalles gebeurt en dat niet zou gebeuren indien het "huis" er niet was geweest. En dan nog blijft taal onaf, literatuur als een eeuwigdurende poging om bij de essentie van ons bestaan te komen. Een taal even rijk als ontoereikend.

Een essentie die je ook niet te expliciet mag najagen en zeker niet kapot mag analyseren. Zo haalt hij het verhaal van de honden van Aesopus aan. Zij zagen iets in zee drijven dat op een lijk leek. Omdat ze niet dichterbij konden komen, begonnen ze het water te drinken in de hoop zo de weg erheen droog te leggen...tot ze erin stikten. Een knipoog misschien ook naar de recensent?

Zoals gewoonlijk hanteert Mortier een zeer beeldend en bloemrijk woordregister, uiteraard volledig in overeenstemming met de boodschap van dit boek.

Kortom, een bundel om stukje voor stukje te degusteren. Ook al deel je niet al zijn opvattingen.