Een fascinerende zoektocht Over de Kunst

Maatschappij Discordia werd in 1982 in Nederland opgericht door ondermeer Jan Joris Lamers en Matthias de Koning. Ze maakten naam door hun vernieuwende omgang met repertoireteksten. De speler zelf krijgt in dit proces een zeer grote autonomie. Er wordt lang rond de tafel gezeten met de verschillende acteurs en de tekst wordt heel aandachtig gelezen. Er is geen regisseur en de spelers gaan op een erg open manier om met de theatertraditie. Discordia zette de eerste stappen voor dit theatermodel, dat vandaag bij heel veel theatergezelschappen ook als werkwijze geldt. Denk aan tg STAN en De Roovers in Vlaanderen, maar ook aan 'T Barre Land of Dood Paard in Nederland.

Na 28 jaar spelen zij nog steeds een belangrijke rol in het theaterlandschap en staat diezelfde Jan Joris Lamers nog steeds op de scène bij Discordia. Samen met Jorn Heijdenrijk, Annet Kouwenhoven en Miranda Prein brengt hij een reeks voorstellingen over kunst. Na Verwikkelingen, dat al in november 2009 in de Monty te zien was, volgt nu Over de Kunst. 

De creatieve chaos van een maakproces

Op scène zien we een soort atelier met een plankenvloer en de nodige hoeveelheid stof. Er ligt een hoopje rommel dat bestaat uit papiersnippers, een schoen, een paar touwen... en dat gedurende de voorstelling zoekend heen en weer wordt geveegd. En zo is het met alles. De vier mensen die op en naast het podium bewegen, zijn elk op hun eigen manier op zoek naar iets. Stoelen worden opgedragen, planken worden verlegd, papiersnippers tegen de muur gehangen en even snel wordt alles weer ongedaan gemaakt. Hier heerst geen orde, maar de creatieve chaos van een maakproces.

Ook tekstueel wordt er vooral geproefd en geprobeerd. Zelden slagen de vier erin een echt gesprek met elkaar aan te knopen. Ze uiten hun bedenkingen en zeggen wat er gezegd moet worden. Het gaat over alles en niets. Over teksten van buiten leren en over een neushoorn die misschien wel een paard is en of die nu aanwezig is op de scène of helemaal niet.

Fascinerende absurditeit

De zachte verwarring en twijfel die de spelers op het podium zetten, is bij momenten hilarisch, maar even later alweer intens tragisch. Wat we zien is op een vreemde manier erg absurd en bij momenten pure nonsens, maar op diezelfde manier blijft het de hele voorstelling lang mateloos fascinerend en op een vreemde manier erg geloofwaardig.

Dit is echter geen theater voor iedereen. Het zou niet de eerste keer zijn dat er mensen de zaal verlaten tijdens deze voorstelling. Het repertoiregezelschap staat hier wel heel ver van het repertoire en van een klassiek verhaal. De vraag is dan ook of we hier naar een theaterstuk aan het kijken zijn, of naar een probeersel. Maar misschien is het net zo dat kunst, en dus ook theater, altijd een probeersel is en zal zijn. 

WIj hebben er van genoten, maar deze abstracte zoektocht is waarschijnlijk niet voor iedereen weggelegd.