De fusie van twee grootmeesters

De eigenlijke plot is behoorlijk simpel: de Koningin van de Nacht vraagt aan prins Tamino om haar dochter Pamina te redden van de slechte Sarastro, die haar opgesloten houdt. Wanneer de prins een foto van Pamina ziet, wordt hij op slag verliefd. Tamino heeft overigens een toverfluit die lieflijke en zachte tonen voortbrengt en hem op verscheidene momenten van dienst is. Gaandeweg blijkt dat Sarastro niet de boeman is, maar zijn macht net wil overdragen aan Pamina en Tamino, want “liefde is de bron van alle wijsheid”. Een hoop verwikkelingen leiden ertoe dat de Koningin van de Nacht – een lichtjes waanzinnig personage – Pamina voor een ultimatum stelt: Sarastro vermoorden of voor altijd uit het hart van haar moeder gesloten worden. 

Fusie tussen film en opera

Trollflöjten is een film voor een kleine groep liefhebbers, laat dat duidelijk zijn. Door Bergmans aanpak krijg je nooit het gevoel van een conventionele filmervaring, maar dat maakt het wel interessanter. De scènes spelen zich af op een theaterpodium, de dialogen worden vanzelfsprekend volledig gezongen.

Die fusie tussen film en opera benadrukt de regisseur nog eens extra door regelmatig van ver voor het podium te filmen, door na de eerste akte ook echt een pauzescherm te tonen – waarin we de acteurs in de coulissen bezig zien – en door nu en dan aandachtige toeschouwers van de opera in close-up in beeld te brengen. Deze aanpak doet de consistentie in de verhaallijn regelmatig verdwijnen en wat vaag overkomen, maar het is duidelijk dat de vertolking van Mozarts opera centraal staat, en niet noodzakelijk de narratieve uitwerking. 

Intensief interessant

Vermoeiend ook, deze meer dan twee uur durende prent. Na een tijdje geraak je als kijker aangepast aan de film-opera combinatie, maar daarnaast is er ook nog het continue gezang dat de dialogen bepaalt. Het feit dat dit in het Zweeds gebeurt, maakt het charmant, maar extra intensief om naar te luisteren. Laat je dat evenwel niet afschrikken, want voor zij die van Mozart, Bergman of opera houden (of van alledrie natuurlijk), is dit echt wel de moeite waard.

Zelden wordt een opera op een visueel interessantere manier gefilmd. Waar we in theaterstukken de acteurs hun kleine foutjes vergeven, zullen we dat in een film – waarin een scène wordt overgedaan tot het helemaal goed zit – minder doen. In Trollflöjten komen die twee manieren van kijken samen, wat enorm boeiend is. Lang, moeilijk door te zitten, maar wél een sterke film die twee grootmeesters prachtig samenbrengt.