Na een lange afwezigheid op het witte doek, vertelt Roman Polanski met The Ghost Writer het verhaal van een succesvolle Britse ghostwriter (Ewan McGregor), bijgenaamd The Ghost, die instemt om de memoires van de vroegere eerste minister Adam Lang (Pierce Brosnan) af te werken. Hij neemt hiermee het project over van een oudgediende medewerker van Lang, die op een mysterieuze wijze gestorven is. Het schrijven van Lang’s biografie wordt echter vlug overschaduwd door de beschuldigingen aan het adres van diezelfde Lang die hem ervan betichten aan illegale folterpraktijken meegewerkt te hebben. De anonieme ghostwriter raakt hierdoor verstrengeld in een politiek én seksueel getint complot  waarbij Lang’s vrouw, Ruth (Olivia Williams), en zijn secretaresse, Amelia Bly (Kim -Sex and the City- Cattrall) een hoofdrol opeisen. Naarmate The Ghost dieper graaft naar de ware toedracht, ontdekt hij geheimen die zijn eigen leven in gevaar brengen.

Hitchcock

The Ghost Writer staat bol van de symboliek: cinematografische verwijzingen, alludaties op zijn privéleven en een hommage aan een van ’s werelds meest gerespecteerde regisseurs, Alfred Hitchcock. Een eerste verwijzing naar Hitchcocks werk is de manier waarop Polanski de nodige suspense weet te creëren. In het kielzog van de grootmeester van de thriller, gebruikt Polanski eveneens de invalshoek van een wildvreemde man, The Ghost, die per toeval in een voor hem wereldvreemd milieu terecht komt en de kijker meesleurt in een ogenschijnlijke, maar in werkelijkheid complexe leefwereld. Een tweede Hitchcockiaanse insteek bevindt zich in de twee vrouwelijke tegenpolen: de blonde, sluikse secretaresse en Lang’s vrouw, neurotisch met een donker kantje.

Die permanente, sluimerende spanning wordt prachtig beklemtoond door Alexandre Desplat’s orchestrale, huiveringwekkende muziek. Polanski is op zijn Hitchcockiaanst in de scènes waarbij een GPS een cruciale doorbraak forceert en een korte nota van hand tot hand wordt doorgegeven. De glijdende en sierlijke camerabewegingen zijn meesterlijk.

Napoleon op Sint-Helena

Wie de filmwereld op de voet volgt, weet dat Polanski momenteel Zwitserland niet mag verlaten in afwachting van zijn proces voor het plegen van zedenfeiten met een minderjarige in 1977. In die zin kan je zijn film tegelijkertijd als een remedie en kritiek beschouwen. Polanski cast zichzelf als het ware met het personnage van Lang als slachtoffer van corrupte berechting. Als Ruth hem vervolgens nog eens vergelijkt met Napoleon die als eenzaat zijn laatste dagen doorbrengt op Sint-Helena, is de vergelijking compleet. Die donkere ondertoon weet de Poolse cineast knap te verfilmen door weersomstandigheden – zo regent het voortdurend – en visuele metaforen.

The Ghost Writer is een aanrader voor zij die houden van subtiele symboliek, een sterke verhaallijn, diepgaande, pyschologische analyses van de personages én een meesterlijke apotheose. Een lust voor het brein.