J.M. Coetzee, persoon en personage
Hans Achterhuis, Arnon Grunberg, Kristien Hemmerechts, Elleke Boehmer, David Atwell
J.M. Coetzee, de tweede Zuid-Afrikaanse schrijver die de Nobelprijs voor Literatuur in ontvangst mocht nemen wordt beschouwd als een van de belangrijkste schrijvers van deze tijd. Hij geeft zelden interviews, dus wordt er in zijn autobiografische boeken gezocht naar de mens achter de schrijver. In dit boek onderzoeken vijf verschillende Coetzee-lezers wat zijn oeuvre over de schrijver zegt.
Kristien Hemmerechts bijt de spits af met een verhaal waarin ze zelf de hoofdrol lijkt te spelen. Het personage vertelt over haar ontmoeting met Coetzee en laat haar gedachten de vrije loop gaan over de schrijver. Zo heeft ze het ondermeer over de heikele kwestie waarin een schrijver zichzelf schijnt op te voeren als een personage in een boek. Lezers verwarren dan al gauw de schrijver met het personage en denken te weten wat de schrijver echt denkt. De ironie dat ze zelf op deze manier haar betoog schrijft geeft het stukje proza een zekere meerwaarde.
Schrijver begrijpen
Elleke Boehmer kiest ervoor om Sharmilla op te voeren, een personage uit haar boek Sharmilla en andere portretten. Een boek dat het land Zuid-Afrika en zijn bewoners portretteert. Vervolgens lezen we een geschreven interview dat ze afnam met David Attwell, criticus en Coetzee-kenner die de eer had de schrijver (schriftelijk) uitgebreid te interviewen. Boehmer bekijkt de rol die Atwell gespeeld heeft in het ontstaan van Coetzee’s autobiografieën en vraagt hem hoe belangrijk het boek Doubling the Point is geworden om de schrijver te leren begrijpen.
Vervolgens neemt Arnon Grunberg het over met een uitstekend gedocumenteerd betoog waarin hij alle moeite van de wereld doet Coetzee te ontrafelen. Zijn tekst benadrukt, analyseert en bekijkt de schrijver uit verschillende perspectieven en wat vooral boven komt drijven is de enorme gelaagdheid van de schrijver. Coetzee valt niet in 27 pagina’s te vatten maar Grunberg helpt hem wel beter te begrijpen.
Stof tot nadenken
Tot slot schrijft de filosoof Hans Achterhuis dat we er niet omheen kunnen hoeveel Coetzee van zichzelf in zijn boeken steekt. Maar toch moeten we in het achterhoofd houden dat we hem voortdurend boven en onder de lijn kunnen lezen.
J.M. Coetzee, persoon en personage biedt geen gratuite kijk op de grote schrijver maar reikt vooral veel stof tot nadenken aan. De vijf verschillende visies zijn even veelzijdig als verschillend en bieden vooral als slotsom de veelzijdigheid van Coetzee. Een aanrader voor Coetzee-fans.
30 mei 2010
Add comment
CJP-voordeel
Als CJP'er heb je recht op 15% korting op Azur.be. Vermeld bij je bestelling de actiecode CJP+je kaartnummer.
