Museum Dr. Guislain
Geen schuld, wel straf - Tot 12/09
Lieven Nollet, Gents fotograaf, stelt dezer dagen tentoon in het Museum Dr. Guislain. Geïnterneerden in gevangenissen en in psychiatrische centra kijken ons in zwart-wit aan. Nollet klaagt zo een aantal misvattingen aan die hij graag begraven wil zien en liefst onder een grote berg stenen.
De meeste “modellen” voelden zich vereerd en poseerden maar al te graag voor de camera. Enige positieve aandacht krijgen ze namelijk niet al te vaak. Om de zes maanden moeten ze voor een commissie verschijnen die over hun lot beslist. Een evaluatie, laat staan een simpel gesprek, gaat daar echter niet altijd aan vooraf. Van een onzeker lot gesproken… Voorafgaand aan de foto's had Lieven Nollet een – al dan niet goed – gesprek met de geïnterneerden. Het resultaat van drie jaar zwoegen is een emotionele tocht door de (soms) donkere gangen van de menselijke geest.
Vogels als model
De Gentse fotograaf portretteert op intrigerende manier de mens achter de patiënt. Hij laat ze vaak zelf kiezen hoe ze vastgelegd willen worden en dat levert interessante composities op. Zo heb je een man in profiel met een vogeltje op zijn kale knikker. Dieren in een gevangenis of psychiatrisch centrum, het lijkt niet echt samen te gaan. Maar dankzij de directrice van de gevangenis van Turnhout is dat dus wel mogelijk. Zij gaf haar geïnterneerden twee vogeltjes als gezelschap. Die zijn blijkbaar zeer populair, want ook andere modellen kozen ervoor om hun compagnons als figuranten te gebruiken.
Grappige taferelen zijn het gevolg, maar hun pijnlijke situatie blijft telkens in je achterhoofd spoken. Interieur blijft een belangrijke component in de beeldvorming van de fotograaf. En met recht en rede: door de muur of het raam te zien, snapt de kijker dat het decor de persoon wel degelijk gevangen houdt.
Hypocrisie
Geïnterneerden, of ze nu in de gevangenis zitten of in een van de psychiatrische centra, moeten enig fysiek contact vaak missen. Voor ieder van ons een hele marteling, voor hen niet minder. Gevolg: soms beginnen ze onderling relaties. Of dat is toch het stille vermoeden dat Nollet uitdrukt met een van zijn foto’s. Daarop zie je twee gezellige bompa’s waarvan Nollet denkt dat ze een relatie hebben. Geen echte tekenen van een relatie, maar net de afstand tussen de twee suggereert dat ze iets verstoppen. Door het niet expliciet te zeggen, toont hij eigenlijk meer.
De tentoonstelling probeert een brug te slaan tussen de wereld van de psychiatrie en de “echte” wereld. De wereld die hen voorstelt als een zootje ongeregeld, wordt geconfronteerd met de eigen hypocrisie. De echte wereld maakt van hen wat ze graag willen: paria’s. En net dat beeld ontkracht Nollet met mensen die hun verdriet en passie laten zien.
4 juni 2010
