Ik heb mij bedacht: niet voor literaire groentjes

 Een ontspannend vakantieboek voor op het strand? Think again. Zo toegankelijk als haar romans zijn, zo veeleisend zijn Smiths essays in deze bundel. Ze is nota bene niet de eerste de beste in het Britse literaire landschap; ze is academisch opgeleid en kent haar literaire en culturele pappenheimers, maar gaat daar hier duidelijk soms te ver in tegenover haar lezers . Zo gaat haar eerste essay over Their Eyes Were Watching God, een roman uit de jaren ’30 van de Afrikaans-Amerikaanse schrijfster Zora Neale Hurston. Dit boek heeft zijn stempel nagelaten op Smiths identiteit als Jamaicaanse tweedegeneratie-immigrante in Engeland en ze wil dit ook duidelijk maken aan haar lezers. Jammer genoeg verwacht ze hierbij een voorkennis van de lezer wat betreft de inhoud van het boek, de thema’s en zelfs het leven van de schrijfster, een voorkennis die ze zelf nalaat aan te halen en for granted neemt. In haar voorwoord zegt ze specifiek dat dit een bundel is met theoretische essays, en dat zullen we ook geweten hebben.

Juicy details

Eenzelfde theoretische toer gaat Smith op met onder andere haar essay over David Foster Wallace , de betreurde jonggestorven Amerikaanse auteur. In haar uiteenzetting over Wallaces schrijftalent stopt Smith haar bewondering niet onder stoelen of banken en ook hier probeert ze met enthousiasme de lezer te overtuigen van zijn genialiteit. Helaas mislukt ze deels opnieuw door haar gegoochel met te specfieke termen en “academish” die zelfs een literatuurstudent zoals ondergetekende Wikipedia er op zou doen naslaan.

Hetzelfde gebeurt  met "Twee richtlijnen voor de roman", waarin ze op basis van een vergelijking tussen twee recente postmoderne Amerikaanse werken de toekomst van de roman uitstippelt. Als je die boeken daarentegen niet hebt gelezen ben je er jammer genoeg grotendeels weer aan voor de moeite. Wie denkt verlichting te vinden in haar verslagen over de Oscaruitreiking en haar leven als recensente krijgt deels wat hij verwacht maar blijft ook op zijn honger zitten. Smiths verhalen noemen nergens namen en de films die ze bespreekt worden nooit zodanig kritisch aangepakt dat je er echt plezier aan kan beleven. Wie geeft er om een beschrijving van Hollywoodfeestjes als de juicy details worden weggelaten?

Voor een fan van Smith is deze bundel dus eerder een teleurstelling. Waarschijnlijk ligt het aan de te specifieke inhoud, misschien aan het feit dat deze fan nooit vertalingen leest en moeite had met de lange gekunstelde zinnen, maar hoogstwaarschijnlijk aan de kwaliteit van haar romans die alles wat daarnaast verschijnt in een schaduw plaatst. Smith is een briljante schrijfster en ook haar non-fictie valt zeker te pruimen, maar dit is meer een zwaar vijfgangenmenu dan een informatief en entertainend tussendoortje. Dan maar wachten op haar volgende roman?