Een blik Tweede Wereldoorlog

2
De zeven laatste zinnen
Dimitri Verhulst

De laatste roman van Dimitri Verhulst hebben we aan ons voorbij laten gaan. De Laatste Liefde Van Mijn Moeder werd door heel wat recensenten slecht ontvangen, en eerlijk gezegd hadden wij niet veel zin in alweer een vertelsel over het marginale leven van de schrijver. Dan is De zeven laatste zinnen iets helemaal anders.

Samen met het Ensor strijkkwartet heeft Dimitri Verhulst de afgelopen tijd een aantaal keer opgetreden in Vlaanderen. Het strijkkwartet had Verhulst gevraagd om nieuwe verhalen te schrijven bij de bekende zeven laatste woorden van Jezus Christus aan het kruis, en de compositie die Joseph Haydn daarbij schreef. Het kan misschien aan ons liggen, maar die opvoeringen lijken bijzonder weinig aandacht te hebben gekregen. Uitgeverij Contact heeft nu zowel de verhalen als de partituren verzameld in een boekje.

Noodlot

Dat is altijd een beetje gevaarlijk. Met een naam als Verhulst eronder, wil een uitgeverij natuurlijk liefst elke tekst uitgeven, maar dat maakt verhalen die oorspronkelijk bedoeld waren om voor te lezen nog niet geschikt voor publicatie. Ter compensatie zit er bij het boek een cd met zowel de teksten van Verhulst als de muziek van het strijkkwartet. Dat neemt niet weg dat je er op een klein half uurtje doorbent.

Zes van de zeven kortverhalen, zijn impressies van noodlottige situaties. Op Mijn God, Mijn God Waarom Hebt Gij Mij Verlaten na (over een man wiens vrouw ervandoor is) valt vooral de zwaarte van de verschillende onderwerpen op. Een terminale vrouw, een hopeloze asielzoeker, een andere vrouw die op het punt staat haar man te euthanaseren, je kan het moeilijk een vlug tussendoortje van een succesvol schrijver noemen. Toch slaagt de auteur er niet in om een noemenswaardige indruk na te laten, net omdat de verhalen zo kort zijn.

Overbodig

Vooral als in vier en een halve pagina het lot van een moeder wordt beschreven die wacht op haar zoon wanneer hij uit een concentratiekamp terugkeert, neemt de oppervlakkigheid pijnlijke vormen aan. Alsof er even een blik Tweede Wereldoorlog wordt opengetrokken, enkel en alleen omdat dat nu eenmaal goed staat als je gewichtig wil doen. Hierbij moet gezegd dat wij niet het flauwste benul hebben van hoe deze verhalen uitpakken wanneer Verhulst ze voorleest, in de rug gesteund door Haydn. Het zou zomaar helemaal anders, veel innemender kunnen zijn.

Het voorlaatste verhaal (Het Is Volbracht!) breekt met de anderen, en lijkt nog het meest op een eerdere roman van Verhulst, Godverdomse Dagen Op Een Godverdomse Bol. Enkel beschrijft het niet de levensloop van de mensheid, maar het leven vaan één enkele man. Dat is een welgekomen afwisseling, en daarmee het beste verhaal, maar het kan de bundel niet goedmaken. Eigenlijk had die er gewoon nooit mogen komen.

22 november 2010