De wankele waarheid van Plato

3
Van Plato tot Nato
De Enthousiasten

De KVS en de Enthousiasten sloegen de handen in elkaar voor deze voorstelling. Met een stevig stel acteurs pakten ze een stevig onderwerp aan, Plato. In zijn tweede boek, de Republiek, staat een merkwaardige passage over de kunstenaar die niet welkom is in Plato's ideale staat. Daarover en over andere merkwaardige uitspraken gaat deze voorstelling.

Een houten vloer waarop met meetkundige precisie talrijke plaatsaanduidingen zijn geplakt. Negen acteurs die op komen gemarcheerd. En dan begint het. De leer van Plato wordt luid gescandeerd. De achterban brult instemmend mee. Hier heerst een militair regime waarbij de waarheid met hoogdraverige zinnen in ons gezicht wordt gekwakt. Democractie is een carnavalskostuum, het is de vrijheid van meningsuiting die zorgt voor onrust en erger nog, de ongebreidelde vrijheid van meningsuiting van kunstenaars knaagt aan onze maatschappij. Weg ermee!

Totdat iemand opstaat en durft te zeggen dat het hem allemaal niet interesseert. Wij lopen in het gareel, wij dreunen mee omdat het moet, omdat het zo hoort. Wij geloven en verkondigen 'De waarheid' omdat anderen ons geleerd hebben dat ze de juiste is.  Maar wanneer in één van de volgende dansmomenten een paar armen telkens weer in een hitleriaanse kramp schieten, wordt duidelijk dat diezelfde waarheid misschien ook een grote leugen kan zijn.

Ingewikkelde puzzel

Er is over dit stuk hard en lang nagedacht. Logisch natuurlijk, maar het is iets te duidelijk voelbaar. Het is te vaak een puzzel die iets te ingenieus in elkaar zit om voor iedereen leesbaar te zijn. Korte flarden van de wereldgeschiedenis passeren aan een hoog tempo. Bij het ene wordt al langer stilgestaan dan bij het andere. Wij weten niet langer wat nu de essentie van dit stuk is en kunnen enkel nog houvast vinden bij een aantal wederkerende begrippen, waaronder natuurlijk: Plato en ook zijn teerbeminde schandpaal, de democratie.

Het moet gezegd, de eindscène waarin Charlotte Vandermeersch een stormachtige lofzang aan de democratie brengt, is een waardig slotakkoord, maar daarmee is niet alles opgelost. Let wel, in Van Plato tot Nato zitten een aantal erg krachtige scènes. We moeten ook een aantal keer luidop lachen, maar evengoed zijn er scènes die net iets te lang duren en het geheel niet ten goede komen. Een interessante voorstelling met een even interessante cast, die inhoudelijk misschien iets te veel verschillende kanten opgaat om er een geheel van te kunnen maken.

De wankele waarheid van Plato wordt blootgesteld en daarmee worden ook wij op het matje geroepen, want hoe vaak dreunen wij niet onnadenkend mee met de menigte? En hoe democratisch is onze democratie in sommige gevallen? Leugen of waarheid, Plato is een man van alle tijden, dat zeker.

7 december 2010