NTGent en Toneelgroep Amsterdam met wonderbaarlijk theater

De voorstelling is oorspronkelijk in 1905 geschreven door de Rus Maxim Gorki en gaat over een aantal intellectuelen die hun leven wijden aan wetenschap, kunst en liefde. Hierdoor verliezen ze echter alle grip op de maatschappij en dus ook op zichzelf. Regisseur Ivo van Hove heeft het zich met deze voorstelling zeker niet te makkelijk gemaakt. Maar meer dan eens lijkt deze thematiek aan te sluiten bij onze situatie vandaag.

Kinderen van de Zon vertelt over het belang van wetenschap tegenover kunst. De wetenschap wordt vertegenwoordigd door Pavel Protassof die voortdurend heen en weer loopt met allerlei reageerbuisjes en flesjes. Hoe meer rook en schuim, hoe beter, zo lijkt het wel. Maar door zijn licht ongezonde obsessie voor de chemie, verliest hij zijn vrouw Jelena volledig uit het oog. Daarnaast is er ook nog Lisa, de geesteszieke zus van Pavel die tevens bij hem inwoont en wiens waanzin vertaald wordt naar de geprojecteerde beelden die af en toe de ruimte vullen. Haar waanzin zal later een metafoor worden voor de algehele onrust en explosiviteit van een samenleving. In de kleine afgeschermde huiskamer die het podium vult komen een aantal mensen samen die nadenken over de maakbaarheid van de wereld, over de betekenis van kunst en over, hoe kan het ook anders, de liefde. Deze huiskamer zal echter niet blijvend standhouden als veilig fort tegen de grote boze werkelijkheid, zo blijkt. Maar het is wel via deze huiskamer met zijn kleine menselijke verhalen, verlangens en angsten, dat wij de wereld daarbuiten leren kennen.

Drie uur genieten

Ivo Van Hove is dit theaterseizoen overal te zien in Vlaanderen. Hij valt duidelijk in de smaak en dat bleek ook uit deze voorstelling die eindigde met een staande ovatie. Het is een knap staaltje acteerwerk en in zijn geheel een stevige brok drie uur durend écht theater dat door velen gesmaakt kan worden. Hoewel het decor anders doet vermoeden, is dit geen klassiek deurentheater. Van Hove speelt bewust met een aantal klassieke elementen om ze vervolgens een tegengewicht te geven via grote projecties op de wanden van de woonkamer.

De acteurs hebben geen gemakkelijke opdracht gekregen in dit stuk. Het is een zeer literaire tekst die af en toe moeilijk bekt. Het zorgt voor een specifieke speelstijl die even wennen is, maar na een half uurtje lijkt het alsof deze theatertaal altijd de juiste is geweest. Niet iedere acteur komt hier even goed mee weg, maar Halina Reijn zet onder andere een zeer sterke rol neer als Lisa, de zieke zus. Ook Wim Opbrouck heeft met zijn rol als verliefde schilder onze harten helemaal gestolen. Het is een stuk dat op geen enkel ogenblik verveelt en ons de volle drie uur pleziert, doet luisteren, doet lachen en zelfs bijna doet huilen.

Climax

Wat van dit stuk een must-see maakt, is de magistrale omvang. Het heeft de grootsheid van een klassieker in wording die door heel veel mensen gesmaakt zal worden, iets wat absoluut niet evident is in het theater. Het is een knappe enscenering waarbij wij regelmatig worden voorzien van meer dan puik acteerwerk. Het is niet het meest vernieuwende theater dat we de afgelopen maanden zagen, maar het heeft een zeer duidelijke theatrale kracht die vele van vernieuwende stukken missen.

Van Hove heeft goed begrepen dat een echte climax wonderen doet.  Alle elementen komen samen. Alle acteurs spelen de ziel uit hun lijf, de projecties nemen ongeziene proporties aan, er wordt nog gauw met wat beelden van de oorlog gesmeten en de mysterieus gesloten gebleven rolluik gaat eindelijk open en een warme gloed vult de hele zaal. Deze zonnekinderen bereiken hun hoger goed. De illusie is compleet en op hetzelfde moment erg tastbaar ten dode opgeschreven. Want de werkelijkheid is bitter. Heel erg bitter. Toch eindigt dit stuk met een wondermooi slotakkoord dat de hele zaal muisstil van de allerlaatste tonen doet smaken. En of het gesmaakt heeft!