Onstuimig kussen door de eeuwen heen

3
Handboek voor de kus
Lana Citron

Welkom bij de rondleiding in de boeiende wereldgeschiedenis van de kus. Van zonde tot verzoening, van Catullus tot Madonna, van zoenafdruk tot onderwerpingskus, van kusjesdans tot legendarische minnaar en van de doodskus tot de "met-nee-bedoel-ik-ja-kus". Interessant en wel, maar in hoeverre kan dit droge resumé romantische zielen bekoren?

Wie had ooit gedacht dat de chimpansee, die zijn jongen oraal voedt, aan de basis ligt van de kusbeweging? Wist je dat bepaalde stammen hun kinderen nog steeds met de mond voeden? En wat denk je van het trucje waarmee de oorlogszuchtige Yanomami uit Venezuela hun kinderen in de negentiende eeuw susten: de penis van hun zoontje kussen of eraan zuigen om het kind in een beter humeur te brengen. Het lijkt wel een staaltje hedendaagse kerkcultuur. In India is een doodgewone kus taboe en in Indonesië riskeer je zelfs tien jaar gevangenisstraf voor openbaar zoenen. Allemaal leuke feitjes die je niet perse hoeft te weten, maar, zoals P-Magazine zou suggereren, "die je wél een interessant mens maken".

Meer dan zoenen

Lana Citron biedt je een kijk in de afwisselende en grillige wereld van het fenomeen "kussen" en doet dat met volle overgave. Ze belicht taalontwikkelingen, verleidingskunsten en passionele moorden die met zoenen in verband staan. Ook de taboes die lange tijd rond make-up hingen, komen aan bod. Je opmaken, bij ons geenszins vulgair, was bij de Grieken een teken van prostitutie. In Engeland konden ze er ook wat van: verleidde je je man met lippenstift, dan kon de Engelse staat je huwelijk ontbinden. Sterker nog, een straf voor hekserij hing boven je hoofd. Twee eeuwen later, tijdens de Koude Oorlog, kwam het lippenstiftpistool in opmars, een minipistool verborgen in een lippenstifthoes. "Je lippenstift of je leven!", hoor je de vrouwen bijna zeggen. Kwestie van het nuttige aan het aangename te koppelen?

Verwonderde, nieuwsgierige zielen zullen zich met plezier verdiepen in dit monumentale Handboek voor de kus. Kusspelletjes, zoenen met rattengif, de eerste blank-zwart-kus op doek: alles passeert de revue. Ellenlange, stroeve zinnen maken deze verhandeling loodzwaar. Lees je alles in één ruk door, begint de opeenstapeling van feiten je al snel te vervelen. Maar sla je dit naslagwerk even op een willekeurige bladzijde open, dan prikkelen sappige weetjes je fantasie. De rijke, plastische woordenschat waarmee schrijvers en geleerden zoenen van alle slag omschrijven, spreekt tot ieders verbeelding. Subliem als Valentijnsgeschenk!

25 januari 2011