Z33 als fear factory

4
Architecture of fear

Architecture of fear is een misleidende titel, want de tentoonstelling handelt niet over de bouwkunst. Architecture verwijst hier naar de constructie van de angst in de hedendaagse maatschappij: angst is geen emotie meer, maar een gemoedstoestand. Globale berichtgeving over terreur, straling, surveillance en milieuproblemen werken dat in de hand.

Via woord en beeld werpen kunstenaars en designers hun kritische blik op deze thematiek, via zintuiglijk sterke werken, kunstzinnige interpretaties en projecten van designers.

David Lynch & zombies

Het luchtige On the sentimantel side van Billie Holiday verwelkomt ons, terwijl we een ruimte met een maquette en een filmscherm binnenwandelen. Het lied verandert hoe langer hoe meer van sfeer: hetzelfde gebeurt met het kunstwerk Suburban Horror. De maquette wordt via allerhande camera’s gefilmd en geprojecteerd op de wand erachter. Het werk legt de akelige schone schijn van klassieke Amerikaanse wijken bloot. Niet toevallig is dit werk gebaseerd op de David Lynch-klassieker Blue Velvet.

Vervolgens confronteren Kevin en Jennifer McCoy je met twee winkelcomplexen: eentje dat bevolkt is met zombies en een tweede dat overwoekerd is door de natuur. In de volgende ruimte staart een grote schorpioen je in een claustrofobische ruimte aan. A reasonable man in a box verwijst naar de zogenaamde Amerikaanse  "torture memos" waarin beschreven staat dat foltering toegelaten is als de situatie niet levensbedreigend is en het slachtoffer dit ook beseft.

Tsang Kin Wah brengt dan weer het tweede zegel van de Apocalyps in beeld aan de hand van rode zinnen die tegen een zwarte wand steeds sneller en in grotere getale verschijnen, tot enkel één rood bloedbad te zien is. Tracey Moffatt sluit het eerste gedeelte af met een compilatie van allerhande fragmenten uit rampenfilms, met als soundtrack een stomende technobeat.

Dystopische visies

Ilkka Halso toont een dystopische toekomstvisie waarbij de natuur enkel nog in entertainmentparken of musea te bezichtigen valt en niet meer in de werkelijkheid. De foto’s lijken echt, maar zijn volledig digitaal geproduceerd.

Niet alleen actuele vormen van angst komen aan bod. Kin Wah haalt inspiratie uit de Bijbel en Laurent Grasso inspireert zich in zijn werk 1619 op het noorderlicht. Charlotte Lybeer toont in de laatste zaal kritische foto’s van "gemaakte paradijzen" als Maasmechelen Village, Orange County en Holland Village.

Design of fear

Naast actuele kunst is design de tweede invalshoek op de tentoonstelling. Susanna Hertrich toont dit door een machine te ontwerpen waarmee de bezoeker zelf zijn angsten en reëele kans op een ramp kan bepalen. De Geuzen tonen dat google afbeeldingen afhankelijk van de gekozen taal andere beelden koppelt aan bepaalde woorden. Omdat we in al deze subjectiviteit de realiteit verliezen ontwikkelde Floris Douma een formule waarmee je de nieuwswaarde van een ramp kan voorspellen.

Els Vanden Meersch toont in een zwarte kubus verschillende beelden met geluid van de verschillende religies in Antwerpen. Dit "voyeurisme" doet vreemd aan, omdat het beleven van een religie meestal afgeschermd is van de buitenwereld. De tentoonstelling sluit af met een tweede werk van Laurent Grasso: The Silent Movie. Deze video toont de kusten van Cartagena, een streek die al sinds de middeleeuwen een belangrijke militaire plaats is. Het werk zorgt tegelijk voor rust door de golvende zee, maar het dreigende sluimert toch door.

Wederom is het team van Z33 erin geslaagd om een tentoonstelling te maken die inspeelt op de hedendaagse tijd. De expo slaagt erin om zowel emoties als verstand aan te spreken. Tot slot bezoek je de tentoonstelling best met de minicatalogus, een gids of één van de vliegende gidsen die zowel op zaterdag als zondag ter beschikking zijn. Zonder uitleg is het vaak moeilijk om bepaalde kunstwerken te doorgronden.

29 november 2011