Charles Burns
Het is uitzonderlijk dat een museum een tentoonstelling wijdt aan een stripauteur. Toch komt de keuze van het M Museum voor Charles Burns niet uit de lucht gevallen. De Amerikaan is immers een veelzijdige artiest. Hij maakt comics, graphic novels, illustraties, portretten en reclametekeningen. En steeds herken je de onheilspellende wereld van Burns erin.
De audiogids van de tentoonstelling blijkt al meteen een voltreffer. Met de vertrouwde stem van Bent Van Looy in onze oren, komen we te weten dat Charles Burns model stond voor niemand minder dan Montgomery Burns, de slechterik uit The Simpsons. Die "eer" heeft hij te danken aan zijn vriendschap met Matt Groening die hij ontmoette aan het Evergreen College.
Subtiele horror
De eerste etappe van de tentoonstelling brengt ons bij een recent project van Burns. In 2008 waagde hij zich voor het eerst aan een animatiefilm. Peur(s) du Noir is samengesteld uit meerdere kortfilms van diverse artiesten. Het thema is de nachtmerrie, een concept waar Burns wel weg mee weet. Eric denkt dat hij zijn droomvrouw ontmoet heeft, maar al gauw moet hij zijn mening herzien. Er komen geen bloedvergieten of goedkope slashertoestanden bij kijken, maar de subtiele horrorfilm kruipt wél onder je huid. De onheilspellende zwart-witbeelden geven je koude rillingen.
Charles Burns is niet vies van wat populaire cultuur. Op de zogenaamde Bookshelf krijg je een overzicht van zijn inspiratiebronnen en meteen valt zijn fascinatie voor horror op. Wat echter nog het meest in het oog springt, is het Kuifje-album De Geheimzinnige Ster. Bent Van Looy weet ons te vertellen dat Burns verzot is op Hergés klare tekenstijl en mooie kleuren. Zijn adoratie gaat zelfs zo ver dat Burns in zijn graphic novel X’ed Out de verwijzingen naar Kuifje niet onder stoelen of banken steekt. Hoofdpersonage Doug is de punkversie van Kuifje en de cover van X’ed Out doet meteen denken aan die van De Geheimzinnige Ster.
Visionaire leerkracht
Dat Charles Burns al op jonge leeftijd artistiek aangelegd is, komen we te weten in een imposant visueel zelfportret, dat is opgebouwd uit 100 afzonderlijke foto’s en afbeeldingen. Op één ervan lezen we een stukje schoolcommentaar: “Het tekenwerk van Charles geeft blijk van een grote maturiteit. Zijn ideeën en vaardigheden in de tekenles zijn veel beter dan die in andere vakken.” Het blijkt visionaire taal.
In de laatste zaal krijgen we een overzicht van Burns’ belangrijkste activiteiten: comics en graphic novels. De tekeningen uit El Barbah en Big Baby tonen ons een duistere wereld met atypische helden, groteske figuren en angstaanjagende wezens. Steeds is het horror en sciencefictionaspect aanwezig.
Veelvuldig bekroond Black Hole
Het is echter de graphic novel Black Hole die met de meeste aandacht gaat lopen. Charles Burns werkte tien jaar aan het meest ambitieuze project uit zijn carrière. Met zijn eigen jeugd als vertrekpunt wilde hij de leefwereld van tieners uit het Seattle van de jaren 70 weergeven. In Black Hole zijn de tieners misvormd door seksueel overdraagbare aandoeningen. De mutaties staan symbool voor de fysieke en mentale transformaties die gepaard gaan met de puberteit. De uitvergrote tekeningen die we uit deze graphic novel te zien krijgen, zijn ronduit indrukwekkend. Geen wonder dat Burns meermaals in de prijzen viel met Black Hole.
Zowel voor de fans als voor de groentjes is dit een must-see tentoonstelling. Het M Museum wist een aardige collectie samen te brengen die je onderdompelt in het universum van Charles Burns. Je hoeft niet eens een horroradept te zijn om door zijn werk geïntrigeerd te raken. De kracht waarmee hij vorm geeft aan zijn beklemmende wereld is immers indrukwekkend.
23 januari 2012
