Opgekropte gevoelens

3
Herfstsonate
Piet Arfeuille

Dat de theatervoorstelling “Herfstsonate” vooral gericht is op onze eigen verbeelding, kunnen we afleiden uit het eenvoudige decor. De voorstelling is gebaseerd op de gelijknamige film van Ingmar Bergman “Höstsonaten”. Wij gingen op zoek naar in hoeverre de voorstelling overeenstemt met de film.

Brief aan mama

Het begin van zowel film als voorstelling zijn praktisch hetzelfde. Leonardo, een goede vriend van Charlotte (de moeder van Eva en Helena), is overleden. Eva schrijft een brief aan haar moeder of ze wil langskomen, het is immers al zeven jaar geleden dat ze elkaar gezien hebben.

Toch is er een verschil: bij het begin van de voorstelling probeert de persoon die later de rol van Viktor zal spelen de aandacht van het publiek te vestigen door ons te betrekken in een discussie over de relatie tussen de klank en het woord. Een goede zet: het publiek was een en al oor. Bij het begin van de film vertelt Viktor, de man van Eva, hoe hij haar heeft leren kennen. Dit is iets wat in de voorstelling pas later aan bod komt.

Helena en Erik

Eva’s zus, Helena, lijdt aan een ongeneeslijke ziekte. Eva zorgt al enkele jaren voor haar zieke zus omdat ze vindt dat Helena niet thuishoort in een opvangcentrum. In de voorstelling komt Helena niet aan bod. Op zich is dat niet zo erg want het voelt niet aan alsof er iets in de voorstelling ontbreekt.

Daarnaast hadden Viktor en Eva samen een zoontje, Erik. Hij stierf op de dag voor zijn vierde verjaardag. Erik komt wel aan bod in de voorstelling, een deel van het verhaal draait zelfs enkel rond hem.

Pijn en woede

Centraal in zowel de film als de voorstelling staat de nacht waarin Eva al haar frustraties en pijn bovenhaalt in een lang gesprek met haar moeder. De pijn, die Eva al sinds ze klein was met zich mee draagt, wordt er allemaal uitgegooid. Daarop vertrekt Eva’s moeder halsoverkop, ze laat zelfs haar auto achter, waarmee ook de voorstelling eindigt.

In de film daarentegen beschuldigt Eva haar moeder ervan dat Helena’s ziekte haar fout is waarna die vroeg in de ochtend vertrekt. Op het einde zien we Eva op een kerkhof wandelen. Eens terug thuis, schrijft ze nogmaals een brief aan haar mama waarin ze toegeeft dat ze nooit wou dat het zo afgelopen was.
 

16 februari 2012