Tekenende overtocht

Wanneer begin jaren '50 de elfjarige Michael aan boord stapt van de Oronsay, is hij eigenlijk amper op de hoogte van wat hem te wachten staat. Na een éénentwintig dagen durende reis, vertrekkende vanuit Sri Lanka, zal zijn moeder hem na jaren scheiding opwachten op de Engelse kade. Michael is een speelse jongen: onschuldig, onwetend, schalks. Samen met twee andere jongens van zijn leeftijd, de stoere Cassius en de voorzichtige Ramadhin, halen ze allerhande kattenkwaad uit op het schip en verstrijkt de tijd.

Autobiografisch?

Michael Ondaatje, de Booker Prize-winnende auteur van De Engelse patiënt, verhaalt deels zijn eigen jeugd tijdens dewelke hij zelf een dergelijke reis maakte, in combinatie met introspectieve overpeinzingen en maatschappijkritische fictie. In zijn nawoord ontkent Ondaatje met klem de autobiografische oorsprong van zijn roman. Toch doet net deze sterke ontkenning, in combinatie met de algemene toon van zijn roman, ons hieraan twijfelen.

Reflecterend jongensboek

Het dromerig poëtisch geschreven relaas opent als een schelmenroman, een typisch ‘jongensboek’ in de aard van Tom Sawyer, waarbij Ondaatje terugkijkt op de streken die hij uithaalde als prépuber, en evolueert naar een donkere retrospectieve over hoe keuzes van volwassenen het leven van kinderen beïnvloeden.

De kattentafel wordt verteld in flarden, vanuit een heden waarin het schijnbaar pas nu tot het hoofdpersonage doordringt hoe littekenend de gebeurtenissen tijdens die éénentwintig dagen waren, zowel voor hem als voor de mensen rondom hem. De jongens leren, opgesloten op het schip, allerhande markante figuren kennen. Hoewel hun wegen zich bij aanmering onherroepelijk scheiden, laat elke ontmoeting, al dan niet zichtbaar, een spoor na.

Kleine jongens worden volwassen, vinden hun roeping in schrijverschap en kunnen dan enkel betrachten het verleden op deze manier achter zich te laten. Niet dat bruggen ooit volledig spoorloos kunnen worden verbrand.